پایگاه اطلاع رسانی ثمین | Samiin.ir
  • ورود شما را به اولین پایگاه اطلاع رسانی رسمی محافل مذهبی استان کرمانشاه گرامی می داریم
کد خبر: 2765
تاریخ انتشار: 1396/06/30 - 07:00
گفتگوی خواندنی مرصاد با یک مداح کرمانشاهی؛
یکی از مداحان جوان کرمانشاهی گفت: سبک های مداحی نباید از سبک خواننده های بدنام و به اصطلاح لس انجلسی گرفته شود که تا مخاطب میشنود یاد حرکات و اعمال بدی بیافتد.
 ماه محرم در حال نزدیک شدن است و هیات های مذهبی بار دیگر مراسم های مذهبی خود را شروع خواهند کرد. مداحان اهل بیت در این مراسم ها نقش ویژه ای را ایفا می کنند و آن ها هستند که با استفاده از هنر خود به مراسم های محرم شور خاصی می بخشند.

در شهر کرمانشاه به دلیل بافت مذهبی که وجود دارد، از گذشته های دور تا به امروز مداحان زیادی خادمی اهل بیت را کرده اند و توانسته اند نقشی را در معرفی فرهنگ حسینی ایفا کنند.

محمد مسلم مقدسی یکی از مداحان جوان کرمانشاهی است که سال هاست که در مراسم های مذهبی مداحی می کند. او در گفتگویی که با خبرنگار فرهنگی مرصاد داشت، در خصوص خود و وضعیت مداحی گفت. مشروح این گفتگو در ادامه آمده است:

مرصاد: لطفا مختصری از خودتان بگویید. از کی مداحی می کنید؟

بنده محمدمسلم مقدسی متولد ۱۳۶۶ فوق لیسانس زبان و ادبیات فارسی پذیرفته شده در مقطع دکتری هستم و بحمدالله توفیق داشتیم نسل در نسل مداح و برگزار کننده مجالس اهل بیت باشیم. چون پدر بنده حاج محمدتقی مقدسی از اساتید و پیشکسوتان عرصه مدح و مرثیه بودند از شش هفت سالگی توفیق مداحی داشتم اما بطور رسمی که مجلس گردانی کنم از سیزده سالگی مداحی کردم. لازم بذکراست قریب به پنجاه سال است که بانی هیات محبان حضرت علی اکبر، خانواده ما هستند و روضه هفتگی برگزار می شود.



البته اضافه کنم توفیق داریم پدرم و خود و برادرم میثم از خادمان و مداحان خاندان عصمت هستیم.

مرصاد: بسیار خوب... پس پدرپیشه هستید... از مداحی پول هم در میارید؟ یعنی گذران زندگی شما از همین هست یا شغل دیگه ای دارید؟ اساسا مداحان شغل دیگری هم دارند؟

ببینید این مسئله از چند منظر قابل بررسی است. پدرم همیشه به عنوان استادم به من توصیه کرده که هیچ وقت مداحی را شغل قرار ندهیم. پدر بنده خودشان از قضات دادگستری بودند و بنده هم مدرس دانشگاه هستم  و عرض کردم چون ما خودمان هیات هم داریم و دومکان به عنوان حسنیه و حسینیه مقدسی وقف کار هیات کردیم بحمدالله خودمان هزینه های مراسمات هفتگی و مناسبت ها را هم توفیق داریم شخصا انجام می دهیم وبه هیچ وجه از این راه امرار معاش نکردیم و افتخاری خدمت گزار اهلبیت بودیم و اعتقاد داریم ان شالله خود حضرات معصومین در قیامت به بهترین شکل با ما حساب خواهند کرد.

 بنده و پدر و برادرم هیچ وقت مداحی را وسیله گذران زندگی قرار ندادیم و حتی معمولا صله هایی که خواستند از مجالس دیگری بما پرداخت کنند نگرفتیم. اما من عقیده دارم صله ای که به مداحان پرداخت میکنند بسیار طیب و طاهر و برکت زندگی می باشد. مطلبی که این وسط هست این نرخ تعیین کردن و شرط گذاشتن بعضی ازمادحین هست که اصلا کار درست و در خور شانی نیست  وگرنه صله دادن از شیوه  امام سجاد(ع)، امام صادق(ع) و امام رضا(ع) و ... بسیاری از بزرگان دین به شعرا و مداحان بوده .

بسیاری از مداحان مخصوصا در استان ما شغل دیگری دارند و مداحی هم به عنوان علاقه و عشق درونی آنهاست که حتی در این راه از جیب خودشان هم هزینه می کنند. عقیده من این است که  هیات دار و مداح باید به بهترین شکل به وظیفه  خودشان عمل کنند و بازهم تاکید می کنم که نرخ تعیین کردن و این مسائل را به هیچ عنوان نمی پذیرم.
.

مرصاد: یعنی شما معتقید صله دادن از قبل مداحی نه تنها مذموم نیست بلکه سنت ائمه است... فقط با شرط گذاشتن مخالفید... مداحی داریم که شرط بگذارد؟ که اگر کمتر بدهید مثلا نمی خوانم؟

بله ما در سیره ی اهل بیت و ائمه معصوم داشتیم که بسیار به مداحان و شعرا احترام می گذاشتند و صله می دادند که نمونه آن احترام خاص امام رضا علیه السلام به فرزدق و دعبل خزاعی دو شاعر و مداح بود که بسیار معروف است. اما شرط گذاشتن و نرخ تعیین کردن نه تنها بسیار مذموم بلکه از شان اهل بیت و مجلس آن ها کاملا بدور است و معمولا همچنین افرادی در تاریخ ماندگار نشدند و  نام و نشانشان مقطعی بوده است.

جهت اصلاح و پیشبرد اهداف جامعه مدح و مرثیه عرض میکنم متاسفانه افرادی در کشور هستند که علنا نرخ تعیین می کنند و تا به حسابشان واریز نشود نمی آیند که بخوانند که البته تعداد زیادی نیستند و قریب به اتفاق جامعه مداح در کشور و مخصوصا استان به بهترین شکل و بدون چشمداشت خدمت گزار اهل بیت هستند .


مرصاد: از اینکه راحت پاسخ می دهید ممنونم. در مورد سیاست و مداحی چطور؟ رابطه ای بین این دوتا هست؟


قطعا هست. ببینید خط و ربط مداحی باید برگرفته از فرهنگ عاشورا باشد. فرهنگ عاشورا یعنی فریاد علیه ظلم و بیداد. یعنی دعوت به حریت. یعنی سکوت نکردن در مقابل ظالم. قشنگترین تعریف در این مورد مقام معظم رهبری در عصر ما داشتند که فرمودند مداحی فقط تحریک احساسات نیست بلکه روشن کردن قلب هاست. یا در دیدار معظم له با مداحان فرمودند گاهی تاثیر یک بیت شعر خوب از صدها منبر بیشتر است. الان بسیاری از رزمندگان جبهه مقاومت اسلامی از پای همین منبرها و روضه ها از لحاظ معنوی رشد کردند و چه حماسه هایی که آفریدند. قطعا مداحی از سیاست جدا نیست و در بسیاری از مواقع از جمله حماسه ۹ دی این مداحان و هییات بودند که طلایه دار آن حرکت عظیم شدند. مگر می شود امروز یک مداح و یا یک بچه هیاتی از آنچه در کشور و یا منطقه و کلا در جهان میگذرد بی اطلاع باشد و خنثی عمل کند. مداحان با توجه به مخاطب عظیمی که دارند قطعا باید دراین عرصه باشند ولی نکته مهم این است که باید با اطلاع و تحلیل مسائل روز و دور از توهین و خدای نکرده اهانت نسبت به امور روشنگری کنند و در خط شهدا و فرمایشات رهبر بزرگوار حرکت کنند.

مرصاد: پاسخ های شما قابل تامله... سیاسی ترین شعری که خواندید رو به یاد دارید؟ و می توانید بگویید که ناظر بر چه فرازی از زندگی امام حسین بوده و با چه فرازی از تاریخ امروز ما تجانس داشته است؟

در این رابطه حضرت اقا بسیار تاکید دارند که اشعاری مورد استفاده قراربگیرد که پیام داشته باشد و نسبت به هوشیاری مردم موثر واقع بشود. و نکته دیگر اینکه بین مردم وحدت ایجاد کرد به نحوی که ایشان دو خط معرفی کردند :انقلابی و ضدانقلابی.

من در انتخاب اشعار خوشبختانه بسیار دقت می کنم. مثلا این شعر بسیار پرمغز و پیام دار است که استفاده کرده ام.


کوه باشی، سیل یا باران چه فرقی می کند؟
سرو باشی، باد یا طوفان چه فرقی می کند؟

مرزها سهم زمین اند و تو اهل آسمان
آسمان شام یا ایران چه فرقی می کند؟

مرز ما عشق است هر جا اوست آنجا خاک ما است
سامرا، غزه، حلب، تهران چه فرقی می کند؟

قفل باید بشکند، باید قفس را بشکنیم
حصر الزهرا و آبادان چه فرقی می کند؟

هر که را صبح شهادت نیست، شام مرگ هست
بی شهادت، مرگ با خسران چه فرقی می کند؟

شعله، خاکستر، دم آخر ولی ققنوس را
لحظه آغاز با پایان چه فرقی می کند؟


ببینید اگر در تاریخ ریز شویم می بینیم که آن هایی که کمر به شهادت سید الشهدا بستند خواص بی بصیرت و شیوخ مقدس نما امثال شریح قاضی که قاضی امیرالمومنین بود یاشمر که جانباز صفین بود، بودند. نکته ای که در بسیاری از دوران ها و در تاریخ معاصر ما هم اتفاق افتاده است.


مرصاد: تا حالا شده که برای در آوردن اشک مردم از روضه هایی استفاده کنید که سندیت قوی ندارند؟


ببنید عاشورا اینقدر پر از جاذبه و عاطفه و پیام و نکته های زیبا و ... هستند که جفاست و قطعا نارواست اگر بخواهیم موارد جعلی و بیجایی را مطرح کنیم . بنده از دوجهت اول اینکه پای منبر بزرگان و خطبا و زانوی شاگردی در حضور اساتید و سوخته ها و اهل علم زدم بسیار دقت می کنم و دوم بخاطر اینکه از قشر دانشگاهی هستم نهایت ریز بینی و مطالعه روا دارم که خدای نکرده مطلب یا مضمون اشتباهی را بازگو نکنم.

 



مرصاد: تفاوت منبر علما و روحانیت را با مداحی که معمولا بعد از منبر هست در چه می دانید؟ ضرورت کدام را بیشتر می دانید؟


منبر علما و مداحی مکمل و لازم وملزوم یکدیگرند. علما و روحانیت ولایی به عنوان چراغ راه و محور هیئات باید مورد استفاده قرار بگیرند و هیئات باید از فیض منبر و موعظه و مسائل شرعی و سیره قرآن واهل بیت از طریق علما و بزرگان آگاه شوند. به عقیده من علما بیشتر باید تبیین راه و سیره اهلبیت بپردازند و اشاره ای هم به روضه کنند. اما مداحی ها بخاطر بعد عاطفی و هنری می توانند بسیار تاثیرگزار باشند و باید به این نکته اذعان کرد که در اذهان عمومی اثر یک بیت شعر از یک مداح و یا نواهای ماندگار غیر قابل وصف است. ولی در مجموع هییات باید روحانی محور و علما باید نقش معلم و مراقب را در مسیر هیات و مداح ایفا کنند.


مرصاد: اما خیلی از روحانیون و علما روضه را اصل منبر خود می دانند... نه اشاره... این را قبول دارید؟


بله . واین به نوعی تداخل کاره . باید پذیرفت که روضه خوانی در اصل وظیفه  مداحه ولی بعضی از روحانیون تبحر بسیار خاصی در روضه دارند که در امر مداحی هم خبره هستند امثال اقای شیخ حسین انصاریان و .. که معمولا در محافلشون دیگر مداح دعوت نمی کنند ولی اگر بناست مداح دعوت بشود منبری باید جهت کیفیت جلسه و .. رعایت کند و فقط اشاره ای به روضه کند که مداح هم بتواند به بهترین شکل کار خودش را انجام بدهد .


به نوعی منبری و مداح باید به وظیفه  خودشان عمل کنند تا از موازی کاری جلوگیری شود.


مرصاد: تا به حال کرامت و معجزه ای ملموس به اون معنای عامی که در نظر مردم هست در مجالس خودتان دیدید که بتوانید به آن اشاره کنید؟


اگر اجازه بدید وارد این فضا نشویم.


مرصاد: دلیل خاصی دارید؟


چون مخاطب عامه است  ویک سری مسائل شاید برای فرد در یک حالات خاصی پیش بیاد که زبان الکن باشد از گفتنش. هرچه در خانه مولای شهیدمان دیدیم خیر و زیبایی بوده که کل الخیر فی باب الحسین

ایا عطمتی از این بالاتر که فرشیان همنوا با عرشیان به عزا میپردازند و همه ادمها از مذاهب و زبانها و ... یکصدا فریاد حسین سر میدهند. کل الخیر فی باب الحسین

مرصاد: این سبک های مداحی هم برای خودشان داستانی شده اند... عده ای می گویند برای جذب و جلب سلایق مختلف مخصوصا جوانها مانعی ندارد... عده ای هم به شدت مخالفت می کنند با سبک های متفاوت از آنچکه تا قبل از این وجود داشته... نگاه شما چیست؟

ببینید من در باب عزاداری قایل به این مطلب هستم که هرانچه که منطبق با شرع بود و زیبا بود مورد استفاده قرار بگیرد حالا چه قدیمی باشد چه جدید .

من در این قضیه نظرم بر تجمیع و آمیخته ای از سبک سنتی و جدید است . عزاداری سنتی زیبایی ها و ضعف هایی داشته که باید زیبای ها را گرفت و سعی در جبران نقاط ضعف داشت و عزاداری های امروز هم نکات مثبت و منفی دارد که باید در جذب خوبی ها قدم برداشت. اما متاسفانه بعضی از سبک ها را به عنوان یکی از طلایه داران سبک جدید مداحی در استان نمی توانم بپذیرم .

سبک های مداحی نباید از سبک خواننده های بدنام و به اصطلاح لس انجلسی گرفته شود که تا مخاطب میشنود یاد حرکات و اعمال بدی بیافتد. در یک کلام نباید بهانه دست دشمنان و حرامخوار بدهیم که آنها به شکل بدی بازتاب بدهند و خدای ناکرده مقایسه ای بین عزاداری و مسائل ناجور و زشت انجام بدهند .

متاسفانه باید گفت بعضی رعایت نمی کنند و از اصل محتوای مداحی دور شدند که الان به عنوان مداحی اگر روزی ازش یاد می کنند که اعتراض بزرگان و علما و نخبگان در پی داشته است. البته با این دوستان هم نباید قهری بر خورد شود و باید سعی در اصلاح و جذب آن ها داشته باشیم و در یک جمله بخواهم بگویم بنده قائل به تجمیع عزاداری سنتی و جدید هستم .


مرصاد: کدام یک از آیین های سنتی عزاداری در کرمانشاه (مخصوص این منطقه) توجه شما را به خودش جلب می کند؟ و با آن ارتباط بر قرار می کنید؟


ما در قدیم مرشدها و مداح هایی داشتیم که نوحه ها جانسوزی می خواندند که از آنها به عنوان نوحه و دم سکوت یاد می کنند که مختص شهر ماست. من خیلی از بچگی با این نوحه ها مانوس بودم. دیگر رسمی که خیلی محزون و دلنشین است و من خیلی دوستش دارم عزادارهای کرمانشاهی روز عاشوراست که لباس هایشان را گل مالی می کردند که همه هیبت عزادار میگیرند.



مرصاد: یکی از اشعارش رو برای ما می گید؟


باید بصورت خواندن باشه چون روی سبک است.


مرصاد: به عنوان سوال آخر... به نظر شما کرمانشاه با این سبقه قابل توجه در عزاداری ها چرا از داشتن یک اجتماع بزرگ مثل برخی از مناطق کشور که زبانزد هستند محروم است؟

ببنید بنده در این مورد کارهایی انجام دادم و بحمدالله موفق شدم در شام شهادت امیرالمومنین در میدان غدیر بزرگترین اجتماع عزاداری استان تشکیل بدهم و آن هم بصورت شخصی که بحمدالله در حد خودش هم خیلی باشکوه بوده اما قابل مقایسه با اون چیزی که مدنظر شماست، نیست .

این مطلب از چند منظر قابل بررسیه

اول بافت مذهبی هر شهر و عقاید و اعتقادات مردم .باید پذیرفت که استان ما خیلی شهر مذهبی نیست و باید در بافت های مختلف از جمله بازار و دانشگاه و .. همه حرکت جهادی فرهنگی کنند و عموم مردم خودجوش در حرکت های مذهبی حضور فعال داشته باشند .

دوم باید بین هیئات و مداحان و تشکل های مذهبی یک اتحاد و انسجام شکل بگیرد که در اجتماعات عزاداری همه زیر یک پرچم و بیرق که بنام سیدالشهدا و عام باشه حاضر شوند.

سوم باید این نکته رو بگم که مسئولین ما برنامه خاصی در این جهت نداشتند و گاهی به یک سری برنامه های گزارشی اکتفا کردند و نه برنامه ویژه ای داشتند و نه از صاحب نظران برنامه ای خواستند. همچنین برنامه هایی مستلزم برنامه ریزی و مدیریت مسئولین امر هست که متاسفانه ما در استان شاهدش نبودیم. برای برنامه های بزرگ باید چندماه برنامه ریزی کرد. کارگروه تشکیل داد. نخبه ها را جمع کرد. فضای اجتماعی و فرهنگی شهر را رصد کرد. کار عمقی و ابداعی کرد که متاسفانه من شاهدش نبودم.

مرصاد: با توجه به اینکه در زمینه ادبیات تحصیل کرده اید، چه ارتباطی جایگاه شعر و ادبیات آیینی را چگونه می دانید؟

امروز پویاترین و فاخر ترین جریان هنری کشور جریان شعر و ادبیات آیینی میباشد. در هیچ دوره ای از تاریخ مثل امروز تولید آثار و اشعار به این کیفیت و کمیت نبوده حتی در زمان خود ائمه .

رهبر حسینی و عزیز ما با توجه ویژه ای که در چندسال اخیر در بحث شعر داشتند بسیار به این موضوع کمک کردند و نشست و توجه ویژه ایشان به شعر آیینی برکات ویژه ای داشته است. ماهم در استان کرمانشاه از سال ۹۰ به شکل ویژه ای به شعر آیینی پرداختیم و بحمدالله امروز ۲۶ کنگره و شب شعر آیینی برگزار کردیم که خروجی های خوبی داشته و شعرای خوبی  در سطح استان وکشور معرفی کردیم.

 

برچسب ها:
نظر شما
جهـت ارسـال نـظـر کـلیـک کنیـد
آخرین عناوین